29 Ocak 2016 Cuma

FİİLDE ÇATI SORULARI NASIL ÇÖZÜLÜR


               
              Fiilde çatı konusu adı üzerinde "fiiler" konusu ile ilgilidir. Yani isimlerde çatı özelliği aranmaz. Bu konunun diğer etkileşimde olduğu husus ise cümlenin ögelerinde yükemi etkileyen veya etkilenen ögeler "ÖZNE ve YÜKLEM" dir.

               Sonuçta cümlede yapılan iş oluş veya hareket fiillerden oluşan yüklemleri bize işaret eder. Bu durumda bu yüklemleri yapan "özne" dir. Özneler yani işi yapanların bulunup bulunmaması çatıda ilk grubu oluşturur.

                1-ÖZNESİNE GÖRE ÇATI:

                Dört gurupta incelenir.

                a- Etken Çatı: Cümlede yapılan iş bir kişi tarafından yapılıyorsa ve bu kişi bulunabiliyorsa (gizli öznede dahil olmak üzere) cümledeki fiil etkendir.

                     Hasan birazdan buraya gelir. (bu cümlede fiil  gel(mek) tir.) Fiili yapan kişi bellidir.
O kişi ise "Hasan"dır. Yapan kişi belli olduğu için "ETKEN".

                 b-Edilgen Çatı: Bu çeşitte ise fiili yerine getiren kişi belli değildir.

                 Sınıfın kapısında değiştirildi.     Bu cümlede "değiştir(mek)" fiildir. Ancak değiştiren bulunamamaktadır. Değiştirildi edilgen çatılıdır.

                     

                 

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder